Keuzelijst klassiekers, aanvulling 2020-2021


Dit is de printversie van de keuzelijst.

Alice in Wonderland

Lewis Carroll
K20-01
Uitgeverij Gottmer, 108 p.

Als Alice op een bloedhete zomerdag opeens een wit konijn ziet langskomen, is dat het begin van een wonderlijk avontuur. Ze achtervolgt het konijn, valt in een schacht en komt terecht in een bijzondere droomwereld. Alice ontmoet wonderlijke figuren, zoals de Kollumer kat, de Hoedenmaker, de Rups, die heel groot lijkt omdat zij zelf heel klein is, en natuurlijk de koningin, die het liefst ieders kop eraf hakt. Alice in Wonderland is een echte klassieker. Oorspronkelijk vertelde Carroll het verhaal tijdens een boottochtje aan Alice Liddel, het dochtertje van een kennis. Dit zou de indruk kunnen wekken dat het hier om een kinderboek gaat. Maar "Alice" is veel meer dan dat. In de loop der jaren is het verhaal op allerlei manieren geïnterpreteerd. Er zouden Freudiaanse aspecten zijn, metafysische, feministische, taal filosofische. Het werk zou Victoriaanse normen en waarden aan de kaak stellen. Het werd zelfs een cultboek voor hippies. Kortom, hier valt heel wat te ontdekken!

Kroniek van de familie Wapshot

John Cheever
K20-02
Uitgeverij Van Gennep B.V., 333 p.

In een fictief havenstadje St. Botolphs woont de familie Wapshot. Vader Leander heeft een boot, die de bron van inkomsten van de familie vormt, maar het loopt niet best. Er zijn twee zoons, Moses en Coverly, die gestimuleerd worden om hun geluk in de grote stad, New York of Washington te zoeken. Een rijke nicht Honora heeft bepaald dat deze twee neven pas haar erfenis krijgen als ze trouwen en een zoon hebben gekregen. Daarmee is deze nicht een voortdurend aanwezig personage met grote invloed. Enerzijds wordt de teloorgang van Leander en zijn leven op de boot beschreven, anderzijds de toekomstplannen en ontwikkelingen van de beide zoons. Daaromheen cirkelen nog allerlei boeiende figuren. Een boek om met een voorzichtige glimlach te lezen. De stijl van Cheever is even wennen, tegelijkertijd is het genieten van een bijzonder familieverhaal met hier en daar hilarische momenten.

In ongenade ( Disgrace )

J.M. Coetzee
K20-04
Uitgeverij Ambo/Anthos, 256 p.

n ongenade speelt zich af in Zuid-Afrika waar David Lurie hoogleraar is aan de universiteit van Kaapstad en na een schandaal wordt ontslagen. Hij trekt in bij zijn dochter Lucie die een boerderij (plaas) heeft op het platteland van Zuid-Afrika. Hier vindt een overval met grof geweld en een verkrachting plaats. Lurie moet aanzien dat zijn dochter andere keuzes maakt in haar leven dan hij zelf wenselijk acht, maar leert haar los te laten. Dat alles tegen de achtergrond van een nieuwe natie, die na het afschaffen van de Apartheid en na de waarheids- en verzoenings- commissies zichzelf moet uitvinden en definiëren. Het omschakelingsproces voor zowel de blanke als de gekleurde bevolking speelt constant op de achtergrond. In ongenade is een boeiend boek dat kwesties aan de orde stelt als de verhouding zwart-wit in het Zuid-Afrika van na de Apartheid, mannelijk machtsmisbruik en de verhouding vader-dochter. De roman dwingt de lezer tot stellingname.

Eline Vere

Louis Couperus
K20-05
Uitgeverij L.J. Veen Klassiek, 568 p.

In december 1888 gonsde het in de Haagse paardentram van de geruchten: "Heb je het al gehoord? Eline is dood". Men wees elkaar op het Bezuidenhout, het pension aan waar ze zou zijn gestorven. Zó levend kan een romanpersonage worden. De Eline om wie het gaat is natuurlijk Eline Vere, geboren in de geest van Couperus. Een jonge vrouw uit de Haagse elite. De wereld ligt voor haar open, maar leven valt haar zwaar, te zwaar. Uiteindelijk vernemen de lezers van het feuilleton in het Haagse dagblad Het Vaderland, waarin de geschiedenis van Eline vanaf 17 juni verscheen, in december haar tragische einde. Eline wordt door Couperus in zijn bloemrijke stijl tot leven gebracht. Met een scherp oog voor detail toont hij ons het Den Haag van de late negentiende eeuw, het leven van de kapitaalkrachtige bourgeoisie, met haar coterietjes, roddels, klassenbewustzijn. Al bestaat Couperus wereld als zodanig niet meer, "Elines" zijn er nog steeds. Vanwege het tijdsbeeld en het herkenbare romanpersonage Eline, is dit boek nog altijd in staat de lezer te boeien.

Heer van de vliegen ( Lord of the flies )

William Golding
K20-06
Uitgeverij L.J. Veen Klassiek, 240 p.

Een groep jongens, op de vlucht voor een atoombom op Londen, strandt op een onbewoond eiland, een paradijs met genoeg eten en drinken en zonder volwassenen om ze op de vingers te tikken. Wat gebeurt er dan? De ontwikkelingen komen helemaal voort uit de keuzes en conflicterende persoonlijkheden van de jongens. Kleine haperingen in hun samenwerking groeien uit tot desastreuze tegenstellingen. William Golding had geen optimistische kijk op de menselijke inborst en dat maakt hij hier op indringende wijze duidelijk. Het boek leverde hem uiteindelijk een Nobelprijs op. Het is twee keer verfilmd, figureert op veel lijstjes van de 100 beste boeken en blijft actueel: de invloed van regels en opvoeding op onze samenleving. Het beschrijft welke gevolgen het wegvallen van normen en waarden kunnen hebben en hoe dun ons laagje beschaving is. Het zou gisteren geschreven kunnen zijn.

De blikken trom ( Die Blechtrommel )

Günter Grass
K20-07
Uitgeverij J.M. Meulenhoff, 667 p.

De blikken trom is de debuutroman uit 1959 van Günter Grass en inmiddels uitgegroeid tot een van de grote klassiekers van de twintigste eeuw. Hoofdpersoon van deze schelmenroman is Oskar, een jongetje dat op zijn derde een blikken trom krijgt, ophoudt met groeien en de wereld van onder af observeert. Hij wandelt trommelend door het leven, door het Derde Rijk, door de oorlogsjaren, door het Wirtschaftswunder. Hij slaat zich door allerlei baantjes, wordt zelfs van een moord verdacht. Maar wanneer de echte dader wordt gevonden, vreest Oskar dat hij ontslagen wordt uit het rustige gekkenhuis waar hij zijn levensverhaal schrijft. Het is tijd om op te groeien. De blikken trom is, behalve een bekroonde film uit 1979, een meesterwerk op de grens van het magisch realisme, dat een barokke, kritische kijk geeft op de maatschappij en in 1999 verkozen werd bij de beste 10 Duitstalige romans uit de 20e eeuw. Een vrolijk, af en toe scabreus, kritisch commentaar op de (Duitse) samenleving in en vlak na WW2. Meer dan 660 paginas om achter elkaar uit te lezen!

Het jachtgeweer

Yasushi Inoue
K20-08
Uitgeverij Bananafish, 80 p.

In deze novelle, een raamvertelling, raakt de naamloze verteller betrokken bij het leven van ene meneer Misugi doordat hij een gedicht instuurt voor een tijdschrift. De dichter krijgt een reactie van Misugi die hem drie door vrouwen geschreven brieven stuurt. De eerste is van de dochter van Mitsugis maîtresse die vertelt hoezeer zij van hem walgt. De tweede is van de bedrogen echtgenote, die uitlegt dat ze op de hoogte was van zijn bedrog en echtscheiding voorstelt. De laatste brief is van Saiko, de maîtresse, geschreven vlak voor haar zelfgekozen dood. Voor haar was hun verhouding pure zonde. Na het lezen staart de verteller " .....leunend op het raamkozijn zonder enige reden de duisternis in." Inoue is erin geslaagd elke vrouw haar eigen taal te geven en laat de lezers peinzen over de onkenbare gevoelswereld van de ander. Een Japans juweeltje, fijnzinnig en trefzeker van taal.

Riskante relaties ( Les Liaisons dangereuses )

Choderlos de Laclos
K20-03
Uitgeverij De Arbeiderspers, 459 p.

Deze briefwisselingsroman van Choderlos de Laclos mag met recht een klassieker worden genoemd. Het werk verscheen in 1782 en veroorzaakte veel opschudding. Talloos zijn de bewerkingen voor film en toneel die daarna zijn verschenen. In 2019 nog heeft OPERA2DAY in samenwerking met de Nederlandse Bachvereniging een "nieuwe" barokopera opgevoerd, met muziek van Vivaldi en een libretto geïnspireerd op Les liaisons dangereuses. Het draait in dit verhaal om Marquise de Merteuil en Vicomte de Valmont, libertijnen en sluwe verleiders. Als Marquise de Merteuil Valmont uitdaagt om de deugdzame Présidente de Tourvel te verleiden, gaat deze daar graag op in. Wat volgt is een geschiedenis van wrede intriges, manipulatie en machtsspelletjes, uitmondend in de ondergang van alle hoofdpersonen. Voor de moderne lezer, die geconfronteerd wordt met bewegingen als #MeToo, is deze machtsstrijd nog steeds fascinerend.

De koperen tuin

Simon Vestdijk
K20-10
Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar, 284 p.

Nol Rieskes leven is doortrokken van een gebeurtenis in zijn jeugd: als achtjarige danste hij op de muziek van Stars en Stripes met Trix, dochter van dirigent Henri Cuperus. Zowel vader als dochter fascineren hem. Nol neemt pianoles bij Cuperus, die als bevlogen musicus de tegenpool is van wat Nol als zoontje van een rechter gewend is. In Nol vechten zijn rationele, beheerste zelf en zijn artistieke ziel met elkaar om voorrang. Het is mede die strijd die de liefde tussen hem en Trix in de weg staat en waarvan Trix op trieste wijze slachtoffer wordt. Deze roman boordevol muziek toont hoe krachtig een jeugdherinnering kan doorwerken in de rest van het leven, hoe moeilijk het is van jezelf te weten waar beweegredenen vandaan komen en hoe ze op waarde te schatten.